BMT Afrika davlatlarining dunyo xaritalarini o‘zgartirish tashabbusini qo‘llab-quvvatladi
Dunyo
BMT Bosh Assambleyasi qit’alarning nisbiy hajmini aniqroq aks ettiruvchi xaritalardan kengroq foydalanishga chaqiruvchi rezolyutsiyani ma’qulladi. Hujjat uchun 164 davlat, jumladan O‘zbekiston ovoz berdi. AQSh rezolyutsiyaga qarshi ovoz bergan yagona davlat bo‘ldi, olti davlat betaraf qoldi.
Rezolyutsiya Merkator proyeksiyasini taqiqlamaydi va uning o‘rniga majburiy muqobil ham belgilamaydi. Flamand kartografi Gerard Merkator 1569 yilda ishlab chiqqan ushbu proyeksiya yo‘nalishlarni saqlab qoladi va shu sababli dengiz navigatsiyasi uchun qulay hisoblanadi. Biroq Yer yuzasini tekis xaritaga tushirish jarayonida maydonlar sezilarli darajada buziladi: qutblarga yaqin hududlar ancha katta ko‘rinadi.
Misol sifatida Grenlandiya keltiriladi: Merkator xaritasida u Afrika bilan taxminan teng kattalikda ko‘rinishi mumkin, holbuki Afrika undan qariyb 14 baravar katta. Shimoliy Yevropa va Shimoliy Amerika ham ekvatorga yaqin hududlarga nisbatan kattalashtirib tasvirlanadi.
BMT hukumatlar, maktablar, xalqaro tashkilotlar va texnologik kompaniyalarni hududlarning nisbiy hajmini hisobga olish muhim bo‘lgan holatlarda Equal Earth va boshqa teng maydonli xaritalardan foydalanishga chaqirdi. Equal Earth proyeksiyasi 2018 yilda ishlab chiqilgan.
Afrika davlatlari guruhi nomidan muzokaralarni Afrika Ittifoqi qo‘llab-quvvatlagan Togo olib bordi. Rezolyutsiyada bunday buzilishlarni tuzatish «kognitiv adolatni tiklash va yetkazilgan zararni qoplash akti» sifatida ta’riflangan. Togo tashqi ishlar vaziri Robert Dussey tashabbus Merkator proyeksiyasiga qarshi qaratilmaganini va dunyoni tasvirlashning yagona usulini majburan joriy etishni ko‘zlamasligini ta’kidladi.
AQSh buning aksincha pozitsiyani egalladi. Mamlakat vakili rezolyutsiyani «ancha keng ko‘lamli va radikal mafkuraviy loyihaning» bir qismi deb atadi hamda reparatsiyalar va «kognitiv adolat» haqidagi havolalarni tanqid qildi.
Fransiya dunyo xaritalarida Merkator proyeksiyasidan voz kechish niyatini bildirdi. Ukraina Afrikaga va boshqa Global Janub hududlariga taalluqli tarixiy buzilishlarni tuzatish harakatlarini qo‘llab-quvvatladi, biroq Equal Earth xaritalarida Rossiya tomonidan bosib olingan Ukraina hududlari qanday tasvirlanishidan xavotir bildirdi. Yevropa Ittifoqi ham rezolyutsiyani qo‘llab-quvvatlab, uning faqat hududlarning nisbiy hajmiga taalluqli ekanini, suverenitet, hududiy maqom yoki xalqaro tan olingan chegaralarga daxldor emasligini ta’kidladi.
Bosh Assambleya rezolyutsiyasi majburiy xususiyatga ega emas. Merkator proyeksiyasi qo‘llanishda davom etadi, chunki hech bir xarita proyeksiyasi Yerning egri yuzasini tekislikda hech qanday buzilishsiz aks ettira olmaydi.
Misol sifatida Grenlandiya keltiriladi: Merkator xaritasida u Afrika bilan taxminan teng kattalikda ko‘rinishi mumkin, holbuki Afrika undan qariyb 14 baravar katta. Shimoliy Yevropa va Shimoliy Amerika ham ekvatorga yaqin hududlarga nisbatan kattalashtirib tasvirlanadi.
BMT hukumatlar, maktablar, xalqaro tashkilotlar va texnologik kompaniyalarni hududlarning nisbiy hajmini hisobga olish muhim bo‘lgan holatlarda Equal Earth va boshqa teng maydonli xaritalardan foydalanishga chaqirdi. Equal Earth proyeksiyasi 2018 yilda ishlab chiqilgan.
Afrika davlatlari guruhi nomidan muzokaralarni Afrika Ittifoqi qo‘llab-quvvatlagan Togo olib bordi. Rezolyutsiyada bunday buzilishlarni tuzatish «kognitiv adolatni tiklash va yetkazilgan zararni qoplash akti» sifatida ta’riflangan. Togo tashqi ishlar vaziri Robert Dussey tashabbus Merkator proyeksiyasiga qarshi qaratilmaganini va dunyoni tasvirlashning yagona usulini majburan joriy etishni ko‘zlamasligini ta’kidladi.
AQSh buning aksincha pozitsiyani egalladi. Mamlakat vakili rezolyutsiyani «ancha keng ko‘lamli va radikal mafkuraviy loyihaning» bir qismi deb atadi hamda reparatsiyalar va «kognitiv adolat» haqidagi havolalarni tanqid qildi.
Fransiya dunyo xaritalarida Merkator proyeksiyasidan voz kechish niyatini bildirdi. Ukraina Afrikaga va boshqa Global Janub hududlariga taalluqli tarixiy buzilishlarni tuzatish harakatlarini qo‘llab-quvvatladi, biroq Equal Earth xaritalarida Rossiya tomonidan bosib olingan Ukraina hududlari qanday tasvirlanishidan xavotir bildirdi. Yevropa Ittifoqi ham rezolyutsiyani qo‘llab-quvvatlab, uning faqat hududlarning nisbiy hajmiga taalluqli ekanini, suverenitet, hududiy maqom yoki xalqaro tan olingan chegaralarga daxldor emasligini ta’kidladi.
Bosh Assambleya rezolyutsiyasi majburiy xususiyatga ega emas. Merkator proyeksiyasi qo‘llanishda davom etadi, chunki hech bir xarita proyeksiyasi Yerning egri yuzasini tekislikda hech qanday buzilishsiz aks ettira olmaydi.
Powered by Froala Editor