Ko‘rinmas dushman: kruiz kemasidagi portlashdan keyin hantavirus haqida barchasi
Dunyo
MV Hondius layneridagi fojiali voqealardan so‘ng dunyo yana lokdaun xavfi haqida gapira boshladi. 2026-yil may oyi boshida okean o‘rtasida hantavirusning avj olishi uch kishining hayotiga zomin bo‘ldi va sayyohlar orasida vahima uyg‘otdi. Biroq ekspertlar xotirjamlikka chorlamoqda: COVID-19 dan farqli o‘laroq, bu “dushman” o‘zining zaif tomonlariga ega, garchi gigiyena qoidalariga rioya qilmaydiganlar uchun o‘ta xavfli bo‘lib qolsa-da.
Argentinadan Kabo-Verde orollariga yo‘l olgan MV Hondius kruiz kemasidagi fojia shiddat bilan rivojlandi. 2026-yil 4-may kuni germaniyalik 42 yoshli sayyoh vafot etdi, ertasi kuni kasallik uning rafiqasini hayotdan olib ketdi, 6-mayda esa niderlandiyalik yo‘lovchi qurbon bo‘ldi. Belgiya fuqarosi esa og‘ir ahvolda qolmoqda. Sabab — qon tomirlari va ichki organlarni shikastlovchi xavfli infeksiya — hantavirus.
Hantavirus nima va u qayerdan keladi?
Hantaviruslar — tashuvchilari kemiruvchilar (sichqonlar, kalamushlar) bo‘lgan viruslar oilasidir. Zararlanish ularning chiqindilari bilan aloqa qilish yoki ko‘pincha kemiruvchilar hayot faoliyati qoldiqlari bo‘lgan changdan nafas olish orqali sodir bo‘ladi. Laynerda virus, ehtimol, ventilyatsiya tizimi yoki port kalamushlari bo‘lishi mumkin bo‘lgan xonalarni tozalash paytida havo-chang yo‘li bilan tarqalgan.
Simptomlar va kasallik kechishi
Virusning makkorligi shundaki, u dastlab o‘zini oddiy gripp kabi namoyon qiladi: yuqori harorat, bosh og‘rig‘i va tana qaqshashi. Biroq bir necha kundan keyin ahvol keskin yomonlashadi. Buyrak shikastlanishi bilan kechadigan gemorragik isitma yoki o‘pka shishiga sabab bo‘ladigan o‘pka sindromi rivojlanadi. MV Hondius yo‘lovchilarining burnidan qon ketishi va tezda vafot etishiga aynan “kema” xurujlari uchun xos bo‘lgan buyrak sindromi sabab bo‘lgan.
Yangi lokdaun kutish kerakmi?
Akademik Gennadiy Onishchenko va JSSTning boshqa ekspertlari ta’kidlashicha: global pandemiya xavfi yo‘q. Asosiy dalil — hantavirus deyarli odamdan odamga yuqmaydi. Har bir xuruj lokal xarakterga ega va bevosita ma’lum bir joydagi kemiruvchilar faolligi bilan bog‘liq.
Qanday himoyalanish kerak?
Profilaktika oddiy, ammo juda muhim:
Turar joy va omborlarda kemiruvchilarga qarshi kurashish.
Dezinfeksiyalovchi vositalar bilan namli tozalash o‘tkazish (changli yerto‘la yoki dala hovlilarda ishlaganda respirator va qo‘lqoplardan foydalanish shart).
Oziq-ovqatlarni sichqon va kalamushlar tegishidan himoya qilish.
Hantavirus nima va u qayerdan keladi?
Hantaviruslar — tashuvchilari kemiruvchilar (sichqonlar, kalamushlar) bo‘lgan viruslar oilasidir. Zararlanish ularning chiqindilari bilan aloqa qilish yoki ko‘pincha kemiruvchilar hayot faoliyati qoldiqlari bo‘lgan changdan nafas olish orqali sodir bo‘ladi. Laynerda virus, ehtimol, ventilyatsiya tizimi yoki port kalamushlari bo‘lishi mumkin bo‘lgan xonalarni tozalash paytida havo-chang yo‘li bilan tarqalgan.
Simptomlar va kasallik kechishi
Virusning makkorligi shundaki, u dastlab o‘zini oddiy gripp kabi namoyon qiladi: yuqori harorat, bosh og‘rig‘i va tana qaqshashi. Biroq bir necha kundan keyin ahvol keskin yomonlashadi. Buyrak shikastlanishi bilan kechadigan gemorragik isitma yoki o‘pka shishiga sabab bo‘ladigan o‘pka sindromi rivojlanadi. MV Hondius yo‘lovchilarining burnidan qon ketishi va tezda vafot etishiga aynan “kema” xurujlari uchun xos bo‘lgan buyrak sindromi sabab bo‘lgan.
Yangi lokdaun kutish kerakmi?
Akademik Gennadiy Onishchenko va JSSTning boshqa ekspertlari ta’kidlashicha: global pandemiya xavfi yo‘q. Asosiy dalil — hantavirus deyarli odamdan odamga yuqmaydi. Har bir xuruj lokal xarakterga ega va bevosita ma’lum bir joydagi kemiruvchilar faolligi bilan bog‘liq.
Qanday himoyalanish kerak?
Profilaktika oddiy, ammo juda muhim:
Turar joy va omborlarda kemiruvchilarga qarshi kurashish.
Dezinfeksiyalovchi vositalar bilan namli tozalash o‘tkazish (changli yerto‘la yoki dala hovlilarda ishlaganda respirator va qo‘lqoplardan foydalanish shart).
Oziq-ovqatlarni sichqon va kalamushlar tegishidan himoya qilish.
Powered by Froala Editor