ODKB Markaziy Osiyodagi yangi tahdidlarga qarshi tayyorgarlikni kuchaytirmoqda
Dunyo
Kollektiv xavfsizlik shartnomasi tashkiloti (ODKB) uchuvchisiz qurilmalar va kiberxavflardan tortib sintetik giyohvand moddalar tarqalishigacha bo‘lgan yangi tahdidlarga javob berish uchun kollektiv xavfsizlik tizimini takomillashtirishni rejalashtirmoqda. Tashkilot bosh kotibi Taalatbek Masadykov Tojikiston–Afg‘oniston chegarasini mustahkamlash dasturining borishi haqida ham ma’lumot berib, ODKBning Armaniston bilan munosabatlariga izoh berdi.
Asosiy yo‘nalishlardan biri zamonaviy qurolli mojarolar xususiyatining o‘zgarishini hisobga olishdir. Masadykovning ta’kidlashicha, razvedka va zarba beruvchi dronlar, nishonga yo‘naltirish tizimlari hamda kosmik razvedkaning ahamiyati ortib bormoqda. Shu sababli ODKB harbiy tajriba almashish, uchuvchisiz texnologiyalar va radioelektron kurash vositalarini rivojlantirishga e’tibor qaratmoqda.
Qozog‘istondagi “Koktal” poligonida o‘tkazilgan “Rubej-2026” mashg‘ulotlarida Markaziy Osiyo mintaqasining tezkor joylashtirish kollektiv kuchlari vazifalari sinovdan o‘tkazildi. Rossiyada bo‘lib o‘tgan “Vzaymodeystviye-2026” mashg‘ulotlarida esa turli uchuvchisiz va robotlashtirilgan tizimlardan foydalanildi. Masadykov zamonaviy mojarolar tajribasi harbiy tayyorgarlik usullarini muntazam qayta ko‘rib chiqishni talab qilishini ta’kidladi. Kiberxavfsizlik ham alohida yo‘nalish bo‘lib qolmoqda.
Bosh kotib Armanistonning ODKB bilan munosabatlariga ham to‘xtaldi. Mamlakat rasman tashkilot a’zosi bo‘lib qolmoqda, biroq bir necha yildan beri rahbar organlar yig‘ilishlarida qatnashmayapti va a’zolik badallarini to‘lamayapti. Masadykov Yerevanning pozitsiyasi kelajakda o‘zgarishi mumkinligini istisno etmadi. Mamlakatning tashkilotdagi ishtirokiga oid qarorlarni a’zo davlatlar rahbarlari qabul qilishi kerak.
Markaziy Osiyo uchun yana bir muhim muammo — sintetik giyohvand moddalar tarqalishi. Afg‘onistonda opiatlar ishlab chiqarish kamayganiga qaramay, metamfetamin muammosi dolzarbligicha qolmoqda. Narkotrafikka qarshi kurashda ODKB va Shanxay hamkorlik tashkiloti (SHHT) hamkorligi, jumladan, “Kanal” va “Pautina” operatsiyalaridan foydalaniladi. Masadykov suv resurslari bo‘yicha kelishmovchiliklarni ham mintaqa xavfsizligiga ehtimoliy tahdid sifatida baholab, ularni tinch yo‘l bilan hal etish umidini bildirdi.
Amaliy ustuvor vazifalardan biri Tojikiston–Afg‘oniston chegarasini mustahkamlashdir. ODKB dasturi doirasida Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Rossiya va Belarus ishtirokida Tojikistonga chegara nazorati vositalari, harbiy texnika va qurol-yarog‘ yetkazib berilishi ko‘zda tutilgan. Masadykovning aytishicha, dastlabki yetkazib berishlar 2026-yil oxirigacha boshlanishi, dastur esa 2029-yil oxirigacha yakunlanishi rejalashtirilgan. Uning ta’kidlashicha, bu choralar Afg‘onistonga qarshi emas, balki chegara xavfsizligini kuchaytirishga qaratilgan.
Qozog‘istondagi “Koktal” poligonida o‘tkazilgan “Rubej-2026” mashg‘ulotlarida Markaziy Osiyo mintaqasining tezkor joylashtirish kollektiv kuchlari vazifalari sinovdan o‘tkazildi. Rossiyada bo‘lib o‘tgan “Vzaymodeystviye-2026” mashg‘ulotlarida esa turli uchuvchisiz va robotlashtirilgan tizimlardan foydalanildi. Masadykov zamonaviy mojarolar tajribasi harbiy tayyorgarlik usullarini muntazam qayta ko‘rib chiqishni talab qilishini ta’kidladi. Kiberxavfsizlik ham alohida yo‘nalish bo‘lib qolmoqda.
Bosh kotib Armanistonning ODKB bilan munosabatlariga ham to‘xtaldi. Mamlakat rasman tashkilot a’zosi bo‘lib qolmoqda, biroq bir necha yildan beri rahbar organlar yig‘ilishlarida qatnashmayapti va a’zolik badallarini to‘lamayapti. Masadykov Yerevanning pozitsiyasi kelajakda o‘zgarishi mumkinligini istisno etmadi. Mamlakatning tashkilotdagi ishtirokiga oid qarorlarni a’zo davlatlar rahbarlari qabul qilishi kerak.
Markaziy Osiyo uchun yana bir muhim muammo — sintetik giyohvand moddalar tarqalishi. Afg‘onistonda opiatlar ishlab chiqarish kamayganiga qaramay, metamfetamin muammosi dolzarbligicha qolmoqda. Narkotrafikka qarshi kurashda ODKB va Shanxay hamkorlik tashkiloti (SHHT) hamkorligi, jumladan, “Kanal” va “Pautina” operatsiyalaridan foydalaniladi. Masadykov suv resurslari bo‘yicha kelishmovchiliklarni ham mintaqa xavfsizligiga ehtimoliy tahdid sifatida baholab, ularni tinch yo‘l bilan hal etish umidini bildirdi.
Amaliy ustuvor vazifalardan biri Tojikiston–Afg‘oniston chegarasini mustahkamlashdir. ODKB dasturi doirasida Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Rossiya va Belarus ishtirokida Tojikistonga chegara nazorati vositalari, harbiy texnika va qurol-yarog‘ yetkazib berilishi ko‘zda tutilgan. Masadykovning aytishicha, dastlabki yetkazib berishlar 2026-yil oxirigacha boshlanishi, dastur esa 2029-yil oxirigacha yakunlanishi rejalashtirilgan. Uning ta’kidlashicha, bu choralar Afg‘onistonga qarshi emas, balki chegara xavfsizligini kuchaytirishga qaratilgan.
Powered by Froala Editor