G7 strategik zaxiralardan 100 mln barrelgacha neft va neft mahsulotlarini bozorga chiqarishga kelishdi
Iqtisodiyot
“Yettilik guruhi” mamlakatlari to‘rt oy davomida strategik zaxiralardan 100 mln barrelgacha neft va neft mahsulotlarini chiqarishga kelishdi. Ushbu jarayon Xalqaro energetika agentligi (XEA) tomonidan muvofiqlashtiriladi va global energiya bozorini, ayniqsa dizel yoqilg‘isi ta’minotini barqarorlashtirishga qaratilgan.
Qaror 2-oktabr kuni G7 davlatlari rahbarlarining Fransiya prezidenti Emmanuel Makron tashabbusi bilan o‘tkazilgan videokonferensiyasida qabul qilindi. Fransiya 2026-yilda G7ga raislik qilmoqda. Uchrashuvda yoqilg‘i narxlarining oshishi va jahon energetika bozoridagi bosim muhokama qilindi.
Yettilik rahbarlarining qo‘shma bayonotiga ko‘ra, zaxiralarni chiqarish darhol boshlanadi va to‘rt oy davom etadi. Shu bilan birga, dizel yoqilg‘isining katta qismi dastlabki 20 kunning o‘zida bozorga chiqarilishi rejalashtirilgan. Keyingi kunlarda G7 mamlakatlari va hamkorlari zarurat tug‘ilganda dizel yetkazib berishni yanada oshirish imkoniyatini muhokama qiladi.
Makronning ta’kidlashicha, kelishuv ishlab chiqarish moslashuvchanligini oshirish va neftni qayta ishlash zavodlarining imkon qadar to‘liq quvvatda ishlashini ta’minlashni ham nazarda tutadi. G7 mamlakatlari zavodlarda texnik xizmat ko‘rsatish jadvallarini muvofiqlashtirishga ham kelishdi. Bu bir vaqtning o‘zida bir nechta korxonalarda qayta ishlash quvvatlarining qisqarishining oldini olishga qaratilgan.
Kelishuvning yana bir muhim bandi G7 mamlakatlari o‘rtasida energiya resurslari va neft mahsulotlari eksportiga cheklovlar joriy etmaslik majburiyatidir. Rahbarlar boshqa ishlab chiqaruvchilarni ham bozor keskinligini kuchaytirishi mumkin bo‘lgan taqiqlardan voz kechishga chaqirdi.
AQSh prezidenti Donald Tramp bundan avval Yevropa davlatlari zaxiralardan katta hajmdagi dizel yoqilg‘isini chiqarishga qaror qilganini bildirgan edi. G7ning qarori dizel bozoridagi ta’minot bosimi kuchaygan bir paytda qabul qilindi. XEA ijrochi direktori Fotih Birol G7 rahbarlariga neft mahsulotlari, ayniqsa dizel ta’minotidagi uzilishlar sezilarli darajada saqlanib qolayotganini ma’lum qildi.
Makronning so‘zlariga ko‘ra, zaxiralardan muvofiqlashtirilgan holda foydalanish neft mahsulotlari, xususan dizel narxlariga bosimni kamaytirishga yordam berishi kerak. Biroq yakuniy ta’sir zaxiralarning qanday tezlikda chiqarilishi, neftni qayta ishlash quvvatlari va tayyor yoqilg‘i yetkazib berish imkoniyatlariga bog‘liq bo‘ladi.
Shu tariqa, G7 bozorga qo‘shimcha taklif chiqarish, neftni qayta ishlash quvvatlaridan foydalanishni oshirish va hamkor davlatlar o‘rtasida energiya savdosini cheklamaslik choralarini birgalikda amalga oshirmoqda.
Yettilik rahbarlarining qo‘shma bayonotiga ko‘ra, zaxiralarni chiqarish darhol boshlanadi va to‘rt oy davom etadi. Shu bilan birga, dizel yoqilg‘isining katta qismi dastlabki 20 kunning o‘zida bozorga chiqarilishi rejalashtirilgan. Keyingi kunlarda G7 mamlakatlari va hamkorlari zarurat tug‘ilganda dizel yetkazib berishni yanada oshirish imkoniyatini muhokama qiladi.
Makronning ta’kidlashicha, kelishuv ishlab chiqarish moslashuvchanligini oshirish va neftni qayta ishlash zavodlarining imkon qadar to‘liq quvvatda ishlashini ta’minlashni ham nazarda tutadi. G7 mamlakatlari zavodlarda texnik xizmat ko‘rsatish jadvallarini muvofiqlashtirishga ham kelishdi. Bu bir vaqtning o‘zida bir nechta korxonalarda qayta ishlash quvvatlarining qisqarishining oldini olishga qaratilgan.
Kelishuvning yana bir muhim bandi G7 mamlakatlari o‘rtasida energiya resurslari va neft mahsulotlari eksportiga cheklovlar joriy etmaslik majburiyatidir. Rahbarlar boshqa ishlab chiqaruvchilarni ham bozor keskinligini kuchaytirishi mumkin bo‘lgan taqiqlardan voz kechishga chaqirdi.
AQSh prezidenti Donald Tramp bundan avval Yevropa davlatlari zaxiralardan katta hajmdagi dizel yoqilg‘isini chiqarishga qaror qilganini bildirgan edi. G7ning qarori dizel bozoridagi ta’minot bosimi kuchaygan bir paytda qabul qilindi. XEA ijrochi direktori Fotih Birol G7 rahbarlariga neft mahsulotlari, ayniqsa dizel ta’minotidagi uzilishlar sezilarli darajada saqlanib qolayotganini ma’lum qildi.
Makronning so‘zlariga ko‘ra, zaxiralardan muvofiqlashtirilgan holda foydalanish neft mahsulotlari, xususan dizel narxlariga bosimni kamaytirishga yordam berishi kerak. Biroq yakuniy ta’sir zaxiralarning qanday tezlikda chiqarilishi, neftni qayta ishlash quvvatlari va tayyor yoqilg‘i yetkazib berish imkoniyatlariga bog‘liq bo‘ladi.
Shu tariqa, G7 bozorga qo‘shimcha taklif chiqarish, neftni qayta ishlash quvvatlaridan foydalanishni oshirish va hamkor davlatlar o‘rtasida energiya savdosini cheklamaslik choralarini birgalikda amalga oshirmoqda.
Powered by Froala Editor