Iqlimiy qarz: AQSH jahon iqtisodiy yo‘qotishlarining asosiy aybdori deb topildi

Nature jurnalida e’lon qilingan ma’lumotlarga ko‘ra, AQSH iqlimga yetkazilgan zarar bo‘yicha hatto Xitoyni ham (9 trln dollar) ortda qoldirib, antirekord o‘rnatmoqda. Ekspertlar ushbu hodisani “minglab jarohatlardan o‘lim” deb atashmoqda: haroratning asta-sekin ko‘tarilishi YaIM o‘sishini sekinlashtiradi, mehnat unumdorligini pasaytiradi va sog‘liqni saqlash tizimlariga ortiqcha yuklama beradi. Shu bilan birga, yo‘qotishlarning taqsimlanishi o‘ta adolatsizdir: zararning to‘rtdan bir qismi AQSHning o‘ziga to‘g‘ri kelgan bo‘lsa, Hindiston va Braziliya kabi rivojlanayotgan davlatlar mos ravishda 500 mlrd va 330 mlrd dollar yo‘qotdilar — amalda ular o‘z cho‘ntaklaridan boshqalarning sanoatlashtirish oqibatlari uchun haq to‘lamoqdalar.

Vaziyat siyosiy inqiroz tufayli yanada murakkablashmoqda. Eng kambag‘al mamlakatlarning “yo‘qotishlar va zararlar” uchun kompensatsiya talablari fonida, Donald Tramp ma’muriyati iqlimiy majburiyatlardan keskin voz kechmoqda. AQSHning global kelishuvlardan chiqishi va qazilma yoqilg‘i qazib olishni ko‘paytirishga bo‘lgan intilishi (“drill, baby, drill”) iqlim jamg‘armalarini moliyalashtirish yo‘lida to‘siqlar yaratmoqda. Tadqiqotchilar ta’kidlashicha: eng boy emissiya qiluvchi davlatlar o‘z mas’uliyatini tan olmas ekan, boy va kambag‘al xalqlar o‘rtasidagi global tafovut ortib boraveradi va iqlim inqirozini doimiy iqtisodiy inqirozga aylantiradi.

Powered by Froala Editor