MB moliya yili yakunlarini taqdim etdi
Iqtisodiyot
O‘zbekiston iqtisodiyoti 2025-yil yakunlariga ko‘ra misli ko‘rilmagan dinamikani namoyish etdi: mamlakat o‘z tarixidagi eng kuchli tashqi qarz o‘sishiga duch keldi. Oltin sotuvidan tushgan hayratlanarli daromadlar va to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiyalar oqimiga qaramay, qarz yuki YaIMning 56 foizlik psixologik chegarasiga yaqinlashdi. O‘sishning asosiy drayveri biznesni kengaytirish va infratuzilma loyihalari uchun mablag‘larni faol jalb qilayotgan xususiy sektor bo‘ldi.
Markaziy bankning yangi hisobotiga ko‘ra, O‘zbekistonning jami tashqi qarzi 2025-yil yakuni bo‘yicha 82,2 milliard dollarga yetib, bir yil ichida rekord darajadagi 18,1 milliard dollarga oshdi. Qarz tarkibida qiziqarli dinamika kuzatilmoqda: davlat qarzi mo‘tadil sur’atlar bilan o‘sib, 40,5 milliard dollarni tashkil etgan bo‘lsa, korporativ sektor keskin sakrashni amalga oshirdi. Xususiy kompaniyalar va banklar qarzi 3,3 baravarga oshib, 41,7 milliard dollarga yetdi. Ushbu mablag‘larning salmoqli qismi xalqaro obligatsiyalarni joylashtirish va davlat kafolatisiz bank kreditlari orqali jalb qilingan.
Tashqi savdo balansi bosim ostida qolmoqda, garchi eksport 23 foizga (32,3 milliard dollargacha) o‘sgan bo‘lsa-da. Bunga jahon bozorlaridagi qulay konyunktura sabab bo‘ldi: oltin narxi 63 foizga, kumush narxi esa ikki baravarga oshdi. Biroq, import hali ham sotuvlardan sezilarli darajada oldinda bo‘lib, 52,2 milliard dollargacha o‘sdi. Joriy operatsiyalar hisobi defitsitini YaIMning 3,9 foizigacha qisqartirishga muvaffaq bo‘lindi, bunga xorijdan kelgan 13,7 milliard dollarlik barqaror transfertlar ham yordam berdi.
Investitsiya muhiti optimizm uyg‘otmoqda: to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar sof oqimi bir yarim baravarga oshib, 4,4 milliard dollarga yetdi. Xuddi shunday miqdor portfel investitsiyalari ko‘rinishida ham kelib tushdi. Qarzning tarixiy maksimal darajasiga qaramay, hukumat va regulyator jalb qilingan kapitallar sanoat o‘sishi va biznesning aylanma mablag‘larini to‘ldirish uchun turtki bo‘lishiga, bu esa uzoq muddatli istiqbolda to‘plangan majburiyatlarni samarali bajarish imkonini berishiga ishonch bildirmoqda.
Tashqi savdo balansi bosim ostida qolmoqda, garchi eksport 23 foizga (32,3 milliard dollargacha) o‘sgan bo‘lsa-da. Bunga jahon bozorlaridagi qulay konyunktura sabab bo‘ldi: oltin narxi 63 foizga, kumush narxi esa ikki baravarga oshdi. Biroq, import hali ham sotuvlardan sezilarli darajada oldinda bo‘lib, 52,2 milliard dollargacha o‘sdi. Joriy operatsiyalar hisobi defitsitini YaIMning 3,9 foizigacha qisqartirishga muvaffaq bo‘lindi, bunga xorijdan kelgan 13,7 milliard dollarlik barqaror transfertlar ham yordam berdi.
Investitsiya muhiti optimizm uyg‘otmoqda: to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar sof oqimi bir yarim baravarga oshib, 4,4 milliard dollarga yetdi. Xuddi shunday miqdor portfel investitsiyalari ko‘rinishida ham kelib tushdi. Qarzning tarixiy maksimal darajasiga qaramay, hukumat va regulyator jalb qilingan kapitallar sanoat o‘sishi va biznesning aylanma mablag‘larini to‘ldirish uchun turtki bo‘lishiga, bu esa uzoq muddatli istiqbolda to‘plangan majburiyatlarni samarali bajarish imkonini berishiga ishonch bildirmoqda.
Powered by Froala Editor