Neft shoki: urush oqibatlari Yevropa va Osiyoga qimmatroq tushishi mumkin
Iqtisodiyot
AQSh va Isroilning Eron bilan harbiy mojarosi neft va gaz narxlarining keskin oshishiga olib keldi. Mutaxassislar fikricha, iqtisodiy zarbaning asosiy qismi AQShga emas, balki energiya importiga ko‘proq bog‘liq bo‘lgan Yevropa va Osiyo davlatlariga to‘g‘ri kelishi mumkin.
Mojaro boshlanganidan buyon Brent markali neft narxi qariyb 30 foizga oshdi, Yevropada gaz narxi esa qariyb uchdan ikki qismga ko‘tarildi. Agar energiya narxlari yuqori darajada saqlanib qolsa, bu ko‘plab mamlakatlarda inflyatsiyaning oshishi, aholining xarid qobiliyatining pasayishi va iqtisodiy o‘sishning sekinlashishiga olib kelishi mumkin.
Oxford Economics konsalting kompaniyasi 15 mamlakat iqtisodiyotini tahlil qilib, Yevropada eng katta ta’sir Italiyaga tushishi mumkinligini qayd etdi. Prognozlarga ko‘ra, yil oxiriga borib inflyatsiya oldingi taxminlardan bir foiz punktdan ko‘proq yuqori bo‘lishi mumkin.
Gaz importiga kuchli bog‘liq bo‘lgan Germaniya va Buyuk Britaniyada ham inflyatsiya 0,5 foiz punktdan ortiq oshishi kutilmoqda. AQShda esa bu ko‘rsatkich taxminan 0,2 foiz punkt atrofida bo‘lishi mumkin.
Yevropadan tashqari, neft va gaz importiga tayanadigan Osiyo davlatlari — Hindiston, Janubiy Koreya va Xitoy ham zararni his qilishi mumkin. Xitoy iste’mol qiladigan neftning qariyb 70–75 foizini import qiladi, biroq u Rossiyadan importni oshirishi mumkin.
Shu bilan birga, energiya eksport qiluvchi ayrim davlatlar foyda ko‘rishi mumkin. Jumladan, Norvegiya va Kanada Yaqin Sharqdagi yetkazib berish xatarlariga kamroq duch keladi.
“Slanets inqilobi” natijasida dunyodagi eng yirik neft va gaz ishlab chiqaruvchiga aylangan AQSh nisbatan kamroq zarar ko‘rishi mumkin. Biroq mutaxassislar ta’kidlashicha, energiya narxining oshishi hech bir mamlakat iqtisodiyotini to‘liq chetlab o‘ta olmaydi.
Oxford Economics konsalting kompaniyasi 15 mamlakat iqtisodiyotini tahlil qilib, Yevropada eng katta ta’sir Italiyaga tushishi mumkinligini qayd etdi. Prognozlarga ko‘ra, yil oxiriga borib inflyatsiya oldingi taxminlardan bir foiz punktdan ko‘proq yuqori bo‘lishi mumkin.
Gaz importiga kuchli bog‘liq bo‘lgan Germaniya va Buyuk Britaniyada ham inflyatsiya 0,5 foiz punktdan ortiq oshishi kutilmoqda. AQShda esa bu ko‘rsatkich taxminan 0,2 foiz punkt atrofida bo‘lishi mumkin.
Yevropadan tashqari, neft va gaz importiga tayanadigan Osiyo davlatlari — Hindiston, Janubiy Koreya va Xitoy ham zararni his qilishi mumkin. Xitoy iste’mol qiladigan neftning qariyb 70–75 foizini import qiladi, biroq u Rossiyadan importni oshirishi mumkin.
Shu bilan birga, energiya eksport qiluvchi ayrim davlatlar foyda ko‘rishi mumkin. Jumladan, Norvegiya va Kanada Yaqin Sharqdagi yetkazib berish xatarlariga kamroq duch keladi.
“Slanets inqilobi” natijasida dunyodagi eng yirik neft va gaz ishlab chiqaruvchiga aylangan AQSh nisbatan kamroq zarar ko‘rishi mumkin. Biroq mutaxassislar ta’kidlashicha, energiya narxining oshishi hech bir mamlakat iqtisodiyotini to‘liq chetlab o‘ta olmaydi.
Powered by Froala Editor