Qozog‘iston va Germaniya sanoat, energetika va strategik muhim materiallar bo‘yicha yangi loyihalarni tayyorlamoqda

Toqayev Germaniyani Qozog‘istonning Yevropadagi asosiy hamkorlaridan biri sifatida qayd etdi. 2025-yilda ikki davlat o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 4,5 milliard dollarga yetdi, 2026-yilning yetti oyida esa 2,6 milliard dollardan oshdi. Qozog‘istonda Germaniya kapitali ishtirokidagi 1 400 dan ortiq kompaniya faoliyat yuritmoqda. Germaniyadan mamlakatga 21 yil davomida jalb qilingan investitsiyalar jami 8 milliard dollarni tashkil etdi. Ular orasida CLAAS, Rhenus Logistics, Siemens Energy va Linde kabi kompaniyalar bor. Germaniya hukumati ma’lumotiga ko‘ra, Qozog‘iston Germaniyaning Markaziy Osiyodagi eng yirik savdo hamkoridir.

Berlinda Toqayev yagona yirik loyihalar portfeliga ega Qozog‘iston-Germaniya investitsiya-sanoat tashabbusini yo‘lga qo‘yishni taklif qildi. Prezidentning ta’kidlashicha, alohida muvaffaqiyatli loyihalardan tizimli sanoat sherikligiga o‘tish, nemis texnologiyalari va tajribasini jalb qilish hamda yuqori qo‘shilgan qiymatga ega mahsulotlar ishlab chiqarishni rivojlantirish zarur. Qo‘shma investitsiya portfelida qiymati 54 milliard dollardan ortiq 40 ta loyiha mavjud bo‘lib, ularning 21 tasi amalga oshirilgan.

Strategik muhim xomashyo alohida muhokama qilindi. Qozog‘istonda Yevropa Ittifoqi strategik deb tasniflagan 34 turdagi xomashyoning 21 turi mavjud. Toqayev geologik qidiruv va qazib olishdan tortib qayta ishlash hamda yuqori qo‘shilgan qiymatli mahsulotlar ishlab chiqarishgacha bo‘lgan to‘liq siklli loyihalarni rivojlantirishni taklif etdi.

Energetika ham ustuvor yo‘nalishlardan biri bo‘ldi. Qozog‘iston energetika infratuzilmasini modernizatsiya qilish bo‘yicha qo‘shma loyihalar portfelini shakllantirishni taklif qildi. Iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq bo‘lgan yo‘nalishlarda uskunalarni import qilishdan ularni mamlakatning o‘zida ishlab chiqarishga o‘tish taklif etildi. Siemens Energy va Qozog‘iston elektr tarmoqlarining milliy operatori KEGOC o‘rtasidagi hamkorlik ham qayd etildi.

Qishloq xo‘jaligida 2025-yilda ikki tomonlama savdo 23 foizga, Qozog‘istonning Germaniyaga qishloq xo‘jaligi mahsulotlari eksporti esa 38 foizga oshgani ta’kidlandi. Prezident aniq dehqonchilik, suvni tejovchi texnologiyalar, qayta ishlash, saqlash va eksportni qamrab oluvchi qo‘shma loyihalarni rivojlantirishni taklif qildi.

Qozog‘iston sun’iy intellekt va raqamli transformatsiyani milliy ustuvor yo‘nalishlar sifatida belgilagan. Mamlakatda “Ma’lumotlar markazlari vodiysi”ni shakllantirish ishlari olib borilmoqda. Nemis kompaniyalariga ma’lumotlarni qayta ishlash markazlari infratuzilmasini rivojlantirish hamda tog‘-kon sanoati, energetika va logistika uchun sun’iy intellektga asoslangan yechimlarni ishlab chiqishda ishtirok etish taklif qilindi.

Tomonlar transport, jumladan, O‘rta koridor doirasidagi hamkorlikni ham kengaytirishga kelishdi. Germaniya Qozog‘istonni Markaziy Osiyodagi muhim hamkor sifatida ko‘rmoqda. Ikki davlat 2026–2028-yillarga mo‘ljallangan sanoat, texnologiya va xomashyo sohalaridagi hamkorlik bo‘yicha yo‘l xaritasini amalga oshirishga kelishdi.

Tashrif doirasida Qozog‘iston-Germaniya biznes-forumi ham o‘tkazildi. Toqayev muzokaralar yakunida umumiy qiymati qariyb 2 milliard dollarlik 30 dan ortiq tijoriy hujjat imzolanganini ma’lum qildi. Ta’lim va ilm-fan yo‘nalishida esa Qozog‘istonning 45 ta oliygohi Germaniyaning qariyb 100 ta hamkori bilan ishlayotgani, 2 mingga yaqin qozog‘istonlik talaba Germaniyada tahsil olayotgani qayd etildi.

Prezident ikki diplomli dasturlarni kengaytirish, Qozog‘iston-Germaniya sanoat kompetensiyalari markazlari tarmog‘ini yaratish va qo‘shma ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirishni taklif qildi. Qozog‘iston ilmiy tadqiqotlarga xarajatlarni YaIMning 1 foizigacha oshirishni rejalashtirmoqda.

Tashrif davomida Toqayev Frank-Valter Shtaynmayer bilan ham uchrashdi. Qozog‘iston Prezidenti Germaniya Federal Prezidentini mamlakatning oliy davlat mukofoti — “Oltin Qiron” ordeni bilan taqdirladi. Shtaynmayer Qozog‘iston va uning xalqi u uchun muhim ekanini ta’kidlab, ikki davlat o‘rtasidagi do‘stona munosabatlar uzoq muddatli va mustahkam bo‘lishiga ishonch bildirdi.

Qozog‘iston va Germaniya prezidentlari tashrif yakunida iqtisodiyot, energetika, transport, raqamlashtirish, sun’iy intellekt, ta’lim va ekologiya sohalarida hamkorlikni rivojlantirish bo‘yicha qo‘shma deklaratsiyani qabul qildi.

Powered by Froala Editor