31 mart – Ozarbayjonliklar genotsidi kuni

Dunyo

Bugun 30 mart – 2 aprel 1918 yildagi fojiali voqealardan 97 yil oʻtdi, shu davrda Boku va boshqa hududlarda oʻn minglab ozarbayjonliklar shafqatsiz oʻldirilgan. Halok boʻlganlarni yod etish maqsadida har yili Ozarbayjonliklar genotsidi kuni oʻtkaziladi, dunyo boʻylab turli tadbirlar va marosimlar bilan birga.

31 mart – Ozarbayjonliklar genotsidi kuni
1918 yil 30 mart kechasi Boku shahrida arman dashnaklari bolsheviklar yordamida tinch ozarbayjon aholisiga ommaviy qirg‘in uyushtirdi. Faqat poytaxtda taxminan 20 ming kishi, jumladan ayollar, bolalar va qariyalar oʻldirildi. «Tezepir» masjidi, «Ismailiye» binosi va boshqa ibodatxonalar yoqib yuborildi, 400 million manat miqdorida mol-mulk musodara qilindi.

Genotsid boshqa hududlarni ham qamrab oldi: Shamakhi uyezdi 53 qishloqda 8 mingdan ortiq kishi halok boʻldi, Guba 162 qishloqda 16 mingdan ortiq odam nobud boʻldi, Lankaran, Mugan va Tog‘li Qorabog‘ning minglab qishloqlari yoqib yuborildi. Tarixiy xotirani saqlash maqsadida Ozarbayjon Demokratik Respublikasi Favqulodda tergov komissiyasini tuzdi, u ommaviy qirg‘inlar haqidagi hujjatlarni to‘pladi va hukumatga taqdim etdi.

31 mart rasmiy ravishda Ozarbayjonliklar genotsidi kuni sifatida belgilandi. Sovet davrida bu voqealar yashirilgan, ammo mustaqillikdan so‘ng tadqiqotlar olib borildi, kitoblar va 1918 yil fojiasi haqidagi materiallar nashr etildi. 1998 yil 26 martda prezident Gaydar Aliev «Ozarbayjonliklar genotsidi haqida» farmonni imzoladi.

Bugun halok boʻlganlarni yod etish tadbirlari Ozarbayjon va xorijda, shu jumladan xotira marosimlari, konferensiyalar va jamoat tadbirlari bilan oʻtkaziladi.

Powered by Froala Editor

Do'stlar bilan ulashing