“Toza havo” loyihasi: O‘zbekiston va Qozog‘iston mintaqaviy ekosiyosatning yangi standartini belgilamoqda
O'zbekiston
Markaziy Osiyo atmosferani muhofaza qilish bo‘yicha qat’iy choralarni ko‘rishga o‘tmoqda. Ostonada bo‘lib o‘tgan Mintaqaviy ekologik sammit doirasida Ikkinchi yuqori darajadagi muloqot o‘tkazildi. Unda mintaqa ekologiya idoralari rahbarlari, YUNEP va Jahon banki vakillari havo ifloslanishiga qarshi kurashish uchun davlatlararo konsorsium tuzish masalasini muhokama qildilar.
Vaziyat kritik nuqtaga yetgan: Jahon banki ma’lumotlariga ko‘ra, har yili ifloslangan havo mintaqaning 65 mingdan ortiq aholisi hayotiga zomin bo‘lmoqda, iqtisodiy zarar esa 20 milliard dollardan oshadi. O‘zbekiston Ekologiya va iqlim o‘zgarishi bo‘yicha milliy qo‘mitasi raisi Aziz Abduhakimov ta’kidlaganidek, jadal urbanizatsiya va iqlimiy xavflar sharoitida milliy harakatlarning o‘zi yetarli emas — yagona mintaqaviy mexanizm zarur.
O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tomonidan ilgari surilgan “Toza havo” konsorsiumini shakllantirish tashabbusi asosiy mavzu bo‘ldi. Birinchi bosqichda ushbu platformani O‘zbekiston va Qozog‘iston o‘rtasida ishga tushirish, keyinchalik unga Qirg‘iziston, Tojikiston va Turkmanistonni jalb qilish rejalashtirilgan. Konsorsium monitoring, sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlari almashinuvi va transchegaraviy chang bo‘ronlariga qarshi harakatlarni muvofiqlashtiruvchi yagona markazga aylanadi.
O‘zbekiston allaqachon tizimli yondashuv namunasini ko‘rsatmoqda: Prezidentning 2026-yil 25-martdagi farmoni bilan 2030-yilgacha bo‘lgan keng ko‘lamli loyiha boshlandi. U zararli tashlamalarni 10,5 foizga kamaytirish, past sifatli yoqilg‘idan (AI-92 dan past) foydalanishni taqiqlash va ekologik jihatdan xavfli korxonalarni Toshkent shahri tashqarisiga ko‘chirishni nazarda tutadi.
Xalqaro hamkorlar, jumladan Inger Andersen (YUNEP) va Valeri Xiki (Jahon banki) mintaqaning integratsiyaga bo‘lgan intilishini qo‘llab-quvvatladilar. Ekspertlarning ishonchi komil: havo sifatini yaxshilash nafaqat salomatlik masalasi, balki iqtisodiy o‘sish va raqobatbardoshlik poydevoridir. Ostonadagi muloqot deklaratsiyalardan real transchegaraviy loyihalarga o‘tish uchun asos bo‘ldi.
O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tomonidan ilgari surilgan “Toza havo” konsorsiumini shakllantirish tashabbusi asosiy mavzu bo‘ldi. Birinchi bosqichda ushbu platformani O‘zbekiston va Qozog‘iston o‘rtasida ishga tushirish, keyinchalik unga Qirg‘iziston, Tojikiston va Turkmanistonni jalb qilish rejalashtirilgan. Konsorsium monitoring, sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlari almashinuvi va transchegaraviy chang bo‘ronlariga qarshi harakatlarni muvofiqlashtiruvchi yagona markazga aylanadi.
O‘zbekiston allaqachon tizimli yondashuv namunasini ko‘rsatmoqda: Prezidentning 2026-yil 25-martdagi farmoni bilan 2030-yilgacha bo‘lgan keng ko‘lamli loyiha boshlandi. U zararli tashlamalarni 10,5 foizga kamaytirish, past sifatli yoqilg‘idan (AI-92 dan past) foydalanishni taqiqlash va ekologik jihatdan xavfli korxonalarni Toshkent shahri tashqarisiga ko‘chirishni nazarda tutadi.
Xalqaro hamkorlar, jumladan Inger Andersen (YUNEP) va Valeri Xiki (Jahon banki) mintaqaning integratsiyaga bo‘lgan intilishini qo‘llab-quvvatladilar. Ekspertlarning ishonchi komil: havo sifatini yaxshilash nafaqat salomatlik masalasi, balki iqtisodiy o‘sish va raqobatbardoshlik poydevoridir. Ostonadagi muloqot deklaratsiyalardan real transchegaraviy loyihalarga o‘tish uchun asos bo‘ldi.
Powered by Froala Editor