O‘zbekistonda AES qurilishini mustaqil nazorat qilish uchun QK tashkil etiladi
O'zbekiston
O‘zbekistonda birinchi integratsiyalashgan atom elektr stansiyasida loyiha yechimlari va qurilish ishlarini mustaqil ekspertizadan o‘tkazish uchun yetakchi xalqaro injiniring kompaniyalaridan biri bilan qo‘shma korxona tashkil etish rejalashtirilmoqda. Jizzax viloyatining Forish tumanidagi loyiha faol qurilish bosqichiga o‘tdi.
Hozir asosiy ishlar birinchi energiya blokining poydevoriga qaratilgan. 4-iyundan buyon maydonda 916 kub metr beton yotqizildi. Qurilish-montaj bazasi va poydevor ishlari, «O‘zatom» ma’lumotlariga ko‘ra, belgilangan jadval asosida davom etmoqda.
Qo‘shma korxona loyiha hujjatlari, uskunalarning asosiy qismlari va qurilish ishlarining sifatini mustaqil baholashi, qurilish direksiyasidan tashqari qo‘shimcha nazorat tizimini yaratishi kerak. Korxona ishtirokchilari tarkibi va uni tashkil etish muddati hozircha belgilanmoqda. «O‘zatom»ning umumlashtirilgan axborot, tahlil va strategik rejalashtirish bo‘limi rahbari-maslahatchisi Rozaliya Kamaeva xavfsizlik uchun asosiy mas’uliyat buyurtmachi zimmasida ekanini ta’kidladi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, qo‘shma korxona o‘zbek mutaxassislariga muhandislik va boshqaruv kompetensiyalarini transfer qilishga ham xizmat qilishi kerak. Loyiha doirasida qariyb 1000 ta soha standartini moslashtirish va joriy etish rejalashtirilmoqda.
Iyun oyida O‘zbekistonda MAGATEning INIR ikkinchi bosqich bo‘yicha takroriy missiyasi o‘tkazildi. Unda 16 ta vazirlik va idoradan 41 nafar rahbar va mutaxassis qatnashdi. «O‘zatom» ma’lumotiga ko‘ra, 2021-yilda O‘zbekistonga berilgan tavsiyalarning aksariyati bajarilgan. Rasmiy hisobot tegishli tartib-taomillar yakunlangach, MAGATE saytida e’lon qilinishi rejalashtirilgan.
Mahalliylashtirishga ham alohida e’tibor qaratilmoqda. Hozir uning salohiyati loyiha umumiy qiymatining 21 foizigacha baholanmoqda. O‘zbekistondagi 30 dan ortiq korxona kabel, metall prokat, temir-beton konstruksiyalar va gidroizolyatsiya materiallarini yetkazib berishga qodir. Mahalliylashtirishni 30 foizdan oshirish uchun Forish tumanida 200 gektarlik ixtisoslashgan sanoat zonasini tashkil etish taklif qilinmoqda. Unda 15 yo‘nalish bo‘yicha ishlab chiqarish va yig‘ish ishlari yo‘lga qo‘yilib, 2000 tagacha ish o‘rni yaratilishi ko‘zda tutilgan.
Qurilishning eng yuqori bosqichida maydonda 10 mingdan ortiq ishchi va mutaxassis jalb etilishi rejalashtirilgan. Ularning 65–70 foizini mahalliy kadrlar tashkil etishi kerak. 2023-yildan buyon Milliy tadqiqot yadro universiteti MEPhI Toshkent filialini 216 nafar talaba tamomlagan, yana 100 nafar mutaxassis O‘zbekistonning to‘rtta oliy ta’lim muassasasida tayyorgarlikdan o‘tmoqda.
2026-yil oxirigacha loyiha hujjatlarini yakunlash, tashqi tarmoqlar qurilishini boshlash, mahalliylashtirishni kengaytirish va xodimlar tayyorgarligini jadallashtirish rejalashtirilgan. 2027-yilda yirik VVER bloklari uchun litsenziyalash hujjatlarini ishlab chiqish, stansiya umumiy obyektlarini loyihalashni boshlash va uzoq muddatda ishlab chiqariladigan uskunalarga buyurtma berish ko‘zda tutilgan.
Birinchi integratsiyalashgan AES ikkita 1 GVt quvvatli VVER-1000 bloki va ikkita 55 MVt quvvatli RITM-200N kichik modulli reaktordan iborat bo‘ladi. Stansiyaning umumiy quvvati 2110 MVt, kutilayotgan yillik ishlab chiqarish hajmi esa 17 mlrd kVt·soatgacha bo‘ladi. Birinchi kichik reaktorni 2029-yil oktabr–noyabr oylarida, birinchi yirik energiya blokini 2033-yilda ishga tushirish rejalashtirilgan. Loyihani to‘liq yakunlash 2034–2035-yillarga mo‘ljallangan.
Qo‘shma korxona loyiha hujjatlari, uskunalarning asosiy qismlari va qurilish ishlarining sifatini mustaqil baholashi, qurilish direksiyasidan tashqari qo‘shimcha nazorat tizimini yaratishi kerak. Korxona ishtirokchilari tarkibi va uni tashkil etish muddati hozircha belgilanmoqda. «O‘zatom»ning umumlashtirilgan axborot, tahlil va strategik rejalashtirish bo‘limi rahbari-maslahatchisi Rozaliya Kamaeva xavfsizlik uchun asosiy mas’uliyat buyurtmachi zimmasida ekanini ta’kidladi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, qo‘shma korxona o‘zbek mutaxassislariga muhandislik va boshqaruv kompetensiyalarini transfer qilishga ham xizmat qilishi kerak. Loyiha doirasida qariyb 1000 ta soha standartini moslashtirish va joriy etish rejalashtirilmoqda.
Iyun oyida O‘zbekistonda MAGATEning INIR ikkinchi bosqich bo‘yicha takroriy missiyasi o‘tkazildi. Unda 16 ta vazirlik va idoradan 41 nafar rahbar va mutaxassis qatnashdi. «O‘zatom» ma’lumotiga ko‘ra, 2021-yilda O‘zbekistonga berilgan tavsiyalarning aksariyati bajarilgan. Rasmiy hisobot tegishli tartib-taomillar yakunlangach, MAGATE saytida e’lon qilinishi rejalashtirilgan.
Mahalliylashtirishga ham alohida e’tibor qaratilmoqda. Hozir uning salohiyati loyiha umumiy qiymatining 21 foizigacha baholanmoqda. O‘zbekistondagi 30 dan ortiq korxona kabel, metall prokat, temir-beton konstruksiyalar va gidroizolyatsiya materiallarini yetkazib berishga qodir. Mahalliylashtirishni 30 foizdan oshirish uchun Forish tumanida 200 gektarlik ixtisoslashgan sanoat zonasini tashkil etish taklif qilinmoqda. Unda 15 yo‘nalish bo‘yicha ishlab chiqarish va yig‘ish ishlari yo‘lga qo‘yilib, 2000 tagacha ish o‘rni yaratilishi ko‘zda tutilgan.
Qurilishning eng yuqori bosqichida maydonda 10 mingdan ortiq ishchi va mutaxassis jalb etilishi rejalashtirilgan. Ularning 65–70 foizini mahalliy kadrlar tashkil etishi kerak. 2023-yildan buyon Milliy tadqiqot yadro universiteti MEPhI Toshkent filialini 216 nafar talaba tamomlagan, yana 100 nafar mutaxassis O‘zbekistonning to‘rtta oliy ta’lim muassasasida tayyorgarlikdan o‘tmoqda.
2026-yil oxirigacha loyiha hujjatlarini yakunlash, tashqi tarmoqlar qurilishini boshlash, mahalliylashtirishni kengaytirish va xodimlar tayyorgarligini jadallashtirish rejalashtirilgan. 2027-yilda yirik VVER bloklari uchun litsenziyalash hujjatlarini ishlab chiqish, stansiya umumiy obyektlarini loyihalashni boshlash va uzoq muddatda ishlab chiqariladigan uskunalarga buyurtma berish ko‘zda tutilgan.
Birinchi integratsiyalashgan AES ikkita 1 GVt quvvatli VVER-1000 bloki va ikkita 55 MVt quvvatli RITM-200N kichik modulli reaktordan iborat bo‘ladi. Stansiyaning umumiy quvvati 2110 MVt, kutilayotgan yillik ishlab chiqarish hajmi esa 17 mlrd kVt·soatgacha bo‘ladi. Birinchi kichik reaktorni 2029-yil oktabr–noyabr oylarida, birinchi yirik energiya blokini 2033-yilda ishga tushirish rejalashtirilgan. Loyihani to‘liq yakunlash 2034–2035-yillarga mo‘ljallangan.
Powered by Froala Editor