Pentagon yangi strategiyani e’lon qildi: Moskva nazorat ostida, Pekin diqqat markazida
Dunyo
AQSh yangi milliy mudofaa strategiyasini e’lon qildi. Unda Rossiya Sharqiy NATO a’zolari uchun «doimiy, ammo boshqariladigan tahdid» deb ataladi, Xitoy esa asosiy cheklash ustuvorligi sifatida belgilangan. Hujjat barqaror tinchlik, AQSh manfaatlarini himoya qilish va Yevropa xavfsizligi mas’uliyatini NATO ittifoqchilariga qayta taqsimlashni ta’kidlaydi.
AQSh Mudofaa vazirligi yangi 34 betlik milliy mudofaa strategiyasini taqdim etdi. 2022 yilgi strategiyadan farqli o‘laroq, unda Rossiya Sharqiy NATO a’zolari uchun «doimiy, ammo boshqariladigan tahdid» sifatida qayd etilgan. Hujjatda Moskva katta harbiy va sanoat salohiyatini saqlab qolganligi, shuningdek, Ukraina bilan mojaro misolida uzoq muddatli urushlarni olib borish uchun milliy qat’iyatini namoyish qilganligi ta’kidlangan.
Hujjatda aytilishicha, Rossiya Yevropa gegemoniyasi da’vosini ilgari sura olmaydi, NATO mamlakatlari iqtisodiy va aholisi bilan ustunlikka ega. AQSh ittifoqdagi «hayotiy rol»ni davom ettiradi, ammo e’tibor mamlakat hududini himoya qilish va Xitoyni cheklashga qaratiladi. Shuningdek, Yevropa o‘z mudofaasini, jumladan, Ukrainani qo‘llab-quvvatlashni o‘z zimmasiga oladi.
Xitoy bo‘yicha strategiya «quvvat orqali, ammo mojaro qilmasdan» cheklashni tavsiya qiladi, prezident Trampning Si Szinpin bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri muzokara olib borishga tayyorligi, lekin kuch nuqtai nazaridan harakat qilish zarurligi ta’kidlangan.
Hujjat AQShning strategik hududlarga — Panama kanali, Meksika (Amerika) ko‘rfazi va Grenlandiyaga — harbiy va savdo kirish imkoniyatini kafolatlash va xalqaro giyohvand moddalar savdosiga qarshi harakat qilishga tayyorligini ham o‘z ichiga oladi.
Yangi strategiya AQSh tashqi siyosatidagi radikal burilishlarni aks ettiradi: global hukmronlikka intilmaslik, Lotin Amerikasi va Osiyoga yuqori e’tibor, mamlakat hududini himoya qilish ustuvorligi va Rossiya-Ukraina urushini tezroq yakunlash, mintaqa iqtisodiyotini tiklashga intilish.
Hujjatda aytilishicha, Rossiya Yevropa gegemoniyasi da’vosini ilgari sura olmaydi, NATO mamlakatlari iqtisodiy va aholisi bilan ustunlikka ega. AQSh ittifoqdagi «hayotiy rol»ni davom ettiradi, ammo e’tibor mamlakat hududini himoya qilish va Xitoyni cheklashga qaratiladi. Shuningdek, Yevropa o‘z mudofaasini, jumladan, Ukrainani qo‘llab-quvvatlashni o‘z zimmasiga oladi.
Xitoy bo‘yicha strategiya «quvvat orqali, ammo mojaro qilmasdan» cheklashni tavsiya qiladi, prezident Trampning Si Szinpin bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri muzokara olib borishga tayyorligi, lekin kuch nuqtai nazaridan harakat qilish zarurligi ta’kidlangan.
Hujjat AQShning strategik hududlarga — Panama kanali, Meksika (Amerika) ko‘rfazi va Grenlandiyaga — harbiy va savdo kirish imkoniyatini kafolatlash va xalqaro giyohvand moddalar savdosiga qarshi harakat qilishga tayyorligini ham o‘z ichiga oladi.
Yangi strategiya AQSh tashqi siyosatidagi radikal burilishlarni aks ettiradi: global hukmronlikka intilmaslik, Lotin Amerikasi va Osiyoga yuqori e’tibor, mamlakat hududini himoya qilish ustuvorligi va Rossiya-Ukraina urushini tezroq yakunlash, mintaqa iqtisodiyotini tiklashga intilish.
Powered by Froala Editor