Zelenskiyning 20 tinchlik shartlarining batafsil tahlili
Dunyo
Ukraina Prezidenti Vladimir Zelenskiy AQSh bilan ishlab chiqilgan 20 bandli benazir batafsil tinchlik rejasini taqdim etdi. Zaporijya AESni birgalikda boshqarishdan tortib xavfsizlik kafolatlari mexanizmagacha bo'lgan hujjat urushdan keyingi tartibga solish arxitekturasini tavsiflaydi. Quyida har bir bandning batafsil tahlili keltirilgan.
1-band: Suverenitet. Barcha tomonlar Ukraina davlati suverenitetini hujjatli ravishda tasdiqlaydi.
2-band: Hujum qilmaslik to'g'risidagi kelishuv. Hujyat Rossiya va Ukraina o'rtasida to'liq va shartsiz hujum qilmaslik to'g'risidagi kelishuv bo'ladi. Aloqa chizig'ini nazorat qilish uchun kosmik va uchuvchisiz texnologiyalardan foydalanadigan monitoring mexanizmi yaratiladi.
3-band: Xavfsizlik kafolatlari. Ukraina o'z xavfsizligi uchun "mustahkam" xalqaro kafolatlar oladi.
4-band: Armiya soni. Tinchlik davrida Ukraina Qurolli Kuchlari (UAF) 800 000 kishini tashkil qiladi.
5-band: Kafolatlar mexanizmi. AQSh, NATO va Yevropa ittifoqchilari NATO nizomining 5-moddasiga (kolektiv mudofaa) o'xshash kafolatlarni beradi. Ushbu kafolatlar Rossiya Ukrainaga hujum qilsa kuchga kiradi, lekin Ukraina birinchi bo'lib Rossiyaga hujum qilsa bekor qilinadi.
6-band: Rossiyaning majburiyatlari. Rossiya Ukrainaga va Yevropaga nisbatan hujum qilmaslik siyosatini qonuniy ravishda (jumladan Davlat Dumasi tomonidan ratifikatsiya qilinadi) mustahkamlaydi.
7-band: EUga a'zolik. Ukraina Yevropa Ittifoqiga aniq kirish sanasini oladi, bu xavfsizlik kafolatlaridan biri sifatida ko'riladi. Kirishdan oldin unga Yevropa bozoriga imtiyozli kirish imkoniyati beriladi.
8-band: Iqtisodiy rivojlanish. Ukrainani tiklash va rivojlantirish uchun keng ko'lamli investitsiyalar va "farovonlik" to'g'risida alohida kelishuv qabul qilinadi.
9-band: Tiklash jamg'armasi. Maqsad - mamlakatni tiklash uchun davlat va xususiy manbalardan 800 milliard dollar jalb qilish.
10-band: Erkin savdo. Ukraina AQSh bilan erkin savdo to'g'risidagi kelishuvni imzolashni tezlashtiradi.
11-band: Yadrosiz maqom. Ukraina Tarqalishga qarshi shartnoma asosida o'zining yadrosiz maqomini tasdiqlaydi.
12-band: Zaporijya AES. Eng munozarali band. Stansiyani boshqarishning ikkita modeli ko'rib chiqilmoqda:
Amerika taklifi: Ukraina, AQSh va Rossiya tomonidan birgalikda boshqarilishi (har bir tomon uchun 33%).
Ukraina taklifi: Ukraina va AQSh qo'shma korxonasi (50/50%). Ukraina elektr energiyasining 50% ni oladi, AQSh ikkinchi yarmini boshqaradi.
13-band: Gumanitar masalalar. Tomonlar bag'rikenglikni rag'batlantiruvchi ta'lim dasturlarini joriy qilish va ozchiliklar huquqlarini himoya qilish majburiyatini oladilar.
14-band: Hududiy masala va chegaralar. Eng murakkab band. Ikkita stsenariy taklif qilinadi:
Asosiy: Donetsk, Lugansk, Zaporijya va Xerson viloyatlarida imzolangan kundagi aloqa chizig'i de-fakto chegarasi sifatida tan olinadi. Ushbu hududlarning bir qismida (Donbass, Energodar) demilitarizatsiya qilingan yoki maxsus iqtisodiy zona yaratilishi mumkin.
Muqobil: Kelishuv kuchga kirishi uchun Rossiya yana to'rt viloyatdan: Dnepropetrovsk, Nikolayev, Sumi va Xarkov viloyatlaridan qo'shinlarini olib chiqishi kerak.
15-band: Chegaralarning buzilmasligi. Chegaralar belgilangandan so'ng, tomonlar ularni kuch o'rniga o'zgartirmaslik majburiyatini oladilar.
16-band: Kemachilik. Rossiya Dnepr daryosi va Qora dengizda ukrain tijorat kemachiligiga to'sqinlik qilmaydi. Kinburn qumtepalari demilitarizatsiya qilinadi.
17-band: Gumanitar qo'mita. Barcha harbiy asirlar, garovga olinganlar va mojaro jabhalari muammolarini hal qilish uchun qo'mita tuziladi.
18-band: Saylovlar. Ukraina kelishuv imzolanganidan keyin tez orada prezidentlik saylovlarini o'tkazadi.
19-band: Bajarilishini nazorat qilish. Barcha tomonlar ishtirokida Donald Tramp raisligida "Tinchlik Kengashi" nazorat uchun tuziladi. Buzilishlar uchun sanksiyalar nazarda tutilgan.
20-band: Otashni to'xtatish va ratifikatsiya. Barcha tomonlar roziligidan so'ng darhol otashni to'xtatish tartibi kuchga kiradi. Ukraina kelishuvni parlament orqali yoki butunukraina referendum orqali ratifikatsiya qilishi mumkin.
2-band: Hujum qilmaslik to'g'risidagi kelishuv. Hujyat Rossiya va Ukraina o'rtasida to'liq va shartsiz hujum qilmaslik to'g'risidagi kelishuv bo'ladi. Aloqa chizig'ini nazorat qilish uchun kosmik va uchuvchisiz texnologiyalardan foydalanadigan monitoring mexanizmi yaratiladi.
3-band: Xavfsizlik kafolatlari. Ukraina o'z xavfsizligi uchun "mustahkam" xalqaro kafolatlar oladi.
4-band: Armiya soni. Tinchlik davrida Ukraina Qurolli Kuchlari (UAF) 800 000 kishini tashkil qiladi.
5-band: Kafolatlar mexanizmi. AQSh, NATO va Yevropa ittifoqchilari NATO nizomining 5-moddasiga (kolektiv mudofaa) o'xshash kafolatlarni beradi. Ushbu kafolatlar Rossiya Ukrainaga hujum qilsa kuchga kiradi, lekin Ukraina birinchi bo'lib Rossiyaga hujum qilsa bekor qilinadi.
6-band: Rossiyaning majburiyatlari. Rossiya Ukrainaga va Yevropaga nisbatan hujum qilmaslik siyosatini qonuniy ravishda (jumladan Davlat Dumasi tomonidan ratifikatsiya qilinadi) mustahkamlaydi.
7-band: EUga a'zolik. Ukraina Yevropa Ittifoqiga aniq kirish sanasini oladi, bu xavfsizlik kafolatlaridan biri sifatida ko'riladi. Kirishdan oldin unga Yevropa bozoriga imtiyozli kirish imkoniyati beriladi.
8-band: Iqtisodiy rivojlanish. Ukrainani tiklash va rivojlantirish uchun keng ko'lamli investitsiyalar va "farovonlik" to'g'risida alohida kelishuv qabul qilinadi.
9-band: Tiklash jamg'armasi. Maqsad - mamlakatni tiklash uchun davlat va xususiy manbalardan 800 milliard dollar jalb qilish.
10-band: Erkin savdo. Ukraina AQSh bilan erkin savdo to'g'risidagi kelishuvni imzolashni tezlashtiradi.
11-band: Yadrosiz maqom. Ukraina Tarqalishga qarshi shartnoma asosida o'zining yadrosiz maqomini tasdiqlaydi.
12-band: Zaporijya AES. Eng munozarali band. Stansiyani boshqarishning ikkita modeli ko'rib chiqilmoqda:
Amerika taklifi: Ukraina, AQSh va Rossiya tomonidan birgalikda boshqarilishi (har bir tomon uchun 33%).
Ukraina taklifi: Ukraina va AQSh qo'shma korxonasi (50/50%). Ukraina elektr energiyasining 50% ni oladi, AQSh ikkinchi yarmini boshqaradi.
13-band: Gumanitar masalalar. Tomonlar bag'rikenglikni rag'batlantiruvchi ta'lim dasturlarini joriy qilish va ozchiliklar huquqlarini himoya qilish majburiyatini oladilar.
14-band: Hududiy masala va chegaralar. Eng murakkab band. Ikkita stsenariy taklif qilinadi:
Asosiy: Donetsk, Lugansk, Zaporijya va Xerson viloyatlarida imzolangan kundagi aloqa chizig'i de-fakto chegarasi sifatida tan olinadi. Ushbu hududlarning bir qismida (Donbass, Energodar) demilitarizatsiya qilingan yoki maxsus iqtisodiy zona yaratilishi mumkin.
Muqobil: Kelishuv kuchga kirishi uchun Rossiya yana to'rt viloyatdan: Dnepropetrovsk, Nikolayev, Sumi va Xarkov viloyatlaridan qo'shinlarini olib chiqishi kerak.
15-band: Chegaralarning buzilmasligi. Chegaralar belgilangandan so'ng, tomonlar ularni kuch o'rniga o'zgartirmaslik majburiyatini oladilar.
16-band: Kemachilik. Rossiya Dnepr daryosi va Qora dengizda ukrain tijorat kemachiligiga to'sqinlik qilmaydi. Kinburn qumtepalari demilitarizatsiya qilinadi.
17-band: Gumanitar qo'mita. Barcha harbiy asirlar, garovga olinganlar va mojaro jabhalari muammolarini hal qilish uchun qo'mita tuziladi.
18-band: Saylovlar. Ukraina kelishuv imzolanganidan keyin tez orada prezidentlik saylovlarini o'tkazadi.
19-band: Bajarilishini nazorat qilish. Barcha tomonlar ishtirokida Donald Tramp raisligida "Tinchlik Kengashi" nazorat uchun tuziladi. Buzilishlar uchun sanksiyalar nazarda tutilgan.
20-band: Otashni to'xtatish va ratifikatsiya. Barcha tomonlar roziligidan so'ng darhol otashni to'xtatish tartibi kuchga kiradi. Ukraina kelishuvni parlament orqali yoki butunukraina referendum orqali ratifikatsiya qilishi mumkin.
Powered by Froala Editor