«Alyans uchun hal qiluvchi pallada»: NATO chuqur kelishmovchiliklar fonida Anqarada yig‘iladi
Dunyo
NATO so‘nggi yillardagi eng murakkab sammitlardan biriga tayyorlanmoqda: AQSh va Yevropa o‘rtasidagi kelishmovchiliklar, Ukrainadagi urush hamda Yaqin Sharqdagi inqiroz alyans birligini jiddiy sinovdan o‘tkazmoqda. 32 davlat yetakchilarining uchrashuvi 7–8 iyul kunlari Anqarada bo‘lib o‘tadi.
Turkiya Prezidenti Rejep Tayyip Erdo‘g‘an bo‘lajak sammitni «alyans tarixidagi hal qiluvchi uchrashuv» deb atadi. Gaagadagi avvalgi sammitdan buyon transatlantik munosabatlardagi keskinlik yanada kuchaydi. Vashington Yevropadagi harbiy ishtirokini qisqartirish rejalarini tasdiqladi, Ukraina va Yaqin Sharqdagi vaziyat bo‘yicha ittifoqchilar pozitsiyalari esa tobora ko‘proq farqlanmoqda.
Asosiy masalalardan biri AQSh Prezidenti Donald Trampning ishtiroki edi. Amerika yetakchisi Erdo‘g‘anga bo‘lgan hurmatini ta’kidlab, Anqaraga borishini tasdiqladi. Ukraina Prezidenti Volodimir Zelenskiy ham sammitda qatnashadi. Uning Tramp bilan shaxsiy uchrashuvi kutilmoqda.
Muzokaralar markazida kollektiv mudofaa va Ukrainani qo‘llab-quvvatlash masalalari bo‘ladi. OAV ma’lumotlariga ko‘ra, yakuniy deklaratsiya loyihasida NATOning kollektiv mudofaa tamoyiliga «qat’iy sodiqligi» tasdiqlanishi ko‘zda tutilgan. Ittifoqchilar 2026-yilda Ukrainaga 70 milliard yevro miqdorida harbiy yordam ajratish va 2027-yilda ham shunga yaqin darajadagi ko‘makni saqlab qolishni muhokama qilmoqda. Rossiya «Yevroatlantika xavfsizligi va barqarorligiga uzoq muddatli tahdid» sifatida qayd etilishi mumkin.
Turkiya uchun sammit NATOdagi o‘z rolini mustahkamlash imkoniyatidir. Mamlakat alyansdagi ikkinchi yirik armiyaga ega, Turkiya mudofaa sanoati eksporti esa 2020-yildan buyon to‘rt barobar oshib, yiliga 10 milliard dollardan ortdi.
Anqara Vashington bilan munosabatlarni yaxshilash va F-35 dasturiga qaytish imkoniyatiga ham umid qilmoqda. AQShning Yevropadagi ishtiroki qisqarayotgan bir paytda Turkiya alyans uchun o‘zining strategik va mudofaa ahamiyati ortib borayotganini namoyish etishga intilmoqda.
Asosiy masalalardan biri AQSh Prezidenti Donald Trampning ishtiroki edi. Amerika yetakchisi Erdo‘g‘anga bo‘lgan hurmatini ta’kidlab, Anqaraga borishini tasdiqladi. Ukraina Prezidenti Volodimir Zelenskiy ham sammitda qatnashadi. Uning Tramp bilan shaxsiy uchrashuvi kutilmoqda.
Muzokaralar markazida kollektiv mudofaa va Ukrainani qo‘llab-quvvatlash masalalari bo‘ladi. OAV ma’lumotlariga ko‘ra, yakuniy deklaratsiya loyihasida NATOning kollektiv mudofaa tamoyiliga «qat’iy sodiqligi» tasdiqlanishi ko‘zda tutilgan. Ittifoqchilar 2026-yilda Ukrainaga 70 milliard yevro miqdorida harbiy yordam ajratish va 2027-yilda ham shunga yaqin darajadagi ko‘makni saqlab qolishni muhokama qilmoqda. Rossiya «Yevroatlantika xavfsizligi va barqarorligiga uzoq muddatli tahdid» sifatida qayd etilishi mumkin.
Turkiya uchun sammit NATOdagi o‘z rolini mustahkamlash imkoniyatidir. Mamlakat alyansdagi ikkinchi yirik armiyaga ega, Turkiya mudofaa sanoati eksporti esa 2020-yildan buyon to‘rt barobar oshib, yiliga 10 milliard dollardan ortdi.
Anqara Vashington bilan munosabatlarni yaxshilash va F-35 dasturiga qaytish imkoniyatiga ham umid qilmoqda. AQShning Yevropadagi ishtiroki qisqarayotgan bir paytda Turkiya alyans uchun o‘zining strategik va mudofaa ahamiyati ortib borayotganini namoyish etishga intilmoqda.
Powered by Froala Editor